Metoda

Psychoterapia psychoanalityczna jest metodą leczenia poprzez słowo w oparciu o relację pomiędzy pacjentem a terapeutą. Psychoterapia analityczna podkreśla indywidualne podejście do pacjenta, którego specyfiką jest precyzyjne ujmowanie emocjonalnego funkcjonowania pacjenta w określonym związku terapeutycznym oraz opisywanie poprzez interpretację jego świata wewnętrznego. Tym samym psychoterapia analityczna może być rozumiana jako zachodzący w procesie dialog z tym pacjentem, w tej analizie, w tej sesji.

Psychoterapia psychoanalityczna wywodzi się z psychoanalizy zapoczątkowanej przez Zygmunta Freuda, który już ponad sto lat temu opisał wiele złożonych zjawisk aparatu psychicznego człowieka.

Wiedza psychoanalityczna dotyczy zarówno normalnych zjawisk psychicznych i rozwoju człowieka jak i wszelkiego rodzaju zaburzeń. Jest to system hipotez odnoszący się do prawidłowego psychicznego rozwoju i do psychopatologii. Psychoanaliza ułatwia nam zrozumienie naszego dziecięcego i dorosłego funkcjonowania w całej jego złożoności.

Nieświadomość to ukryta sfera życia psychicznego, która uwidacznia się w naszym codziennym funkcjonowaniu. Nieświadomość sprawia, że dokonujemy czasem wyborów, których sami nie rozumiemy. Procesy świadome i nieświadome łączą się ze sobą wpływając na siebie wzajemnie i otwierając to, co było dla nas wcześniej niedostępne. W umyśle pozostaje zapisana historia doświadczeń z ważnymi dla nas osobami i tego, jak były one przez nas postrzegane. Obrazy tych osób stają się elementami naszego świata wewnętrznego: mogą stanowić dla nas źródło oparcia, atakować nas, walczyć z innymi naszymi aspektami.

Teoria psychoanalityczna umożliwia nam zrozumienie, jak te doświadczenia są teraz obecne w relacjach z innymi osobami i komunikowane w związku terapeutycznym poprzez przeniesienie. Przeniesienie sprawia, że pacjent przeżywa analityka przez pryzmat swoich nieświadomych fantazji opartych na doświadczeniach z przeszłości. Doświadczenie analityczne dzieje się na granicy przeszłości i teraźniejszości. Współcześnie praca analityczna dotyczy nie tyle odsłaniania czy ujawniania obiektywnych faktów należących do przeszłości pacjenta, ile raczej rozumienia ich ewentualnego odbicia i efektów w tu-i-teraz.

FORMUŁA PRACY

W psychoterapii psychoanalitycznej bardzo istotny jest setting, czyli warunki i zasady, którym podlegają zarówno pacjent jak i terapeuta. Tworzą one bezpieczne ramy, w których możliwe staje się badanie świata wewnętrznego pacjenta. Pacjent przychodzi na sesje od dwóch do pięciu razy w tygodniu o stałych porach, a czas sesji jest ściśle określony i wynosi 45 lub 50 minut. Jest to czas zarezerwowany tylko dla niego w gabinecie psychoterapeuty. W terapii analitycznej nie określa się z góry czasu jej trwania. Ważne jest, aby proces ten trwał przez dłuższy czas, gdyż terapia rozwija swój własny rytm, często wymagając od pacjenta i terapeuty wypracowania indywidualnego sposobu komunikowania się i nierzadko wielokrotnego badania tych samych obszarów psychiki. Podczas sesji pacjent siedzi naprzeciw terapeuty albo leży na kozetce a terapeuta siedzi poza zasięgiem jego wzroku. Terapeuta zachęca pacjenta do wolnych skojarzeń, czyli do wypowiadania wszystkiego, co mu przyjdzie na myśl, do opowiadania snów i fantazji. Dzięki temu mogą oni dotrzeć do takich obszarów psychiki pacjenta, które nie są dostępne w inny sposób. Analizie podlegają myśli i uczucia, również te, które powstają w relacji z terapeutą, przez co terapia psychoanalityczna pogłębia wiedzę człowieka o jego nieświadomości. Zwiększa to zdolność do nawiązywania długotrwałych i głębszych relacji z innymi ludźmi oraz do twórczego wykorzystywania własnych możliwości. Freud nazywał to tak, że człowiek staje się zdolny do miłości i pracy.